Kieuwwormen

Kieuwwormen bij discusvissen.

Kieuwwormen zijn waarschijnlijk de meest besproken of gediagnostiseerde (goed of fout) parasieten bij discusvissen.

Op wildvang discusvissen komen eigenlijk altijd wel een paar kieuwwormen voor, en ook op nakweek zijn ze zeer vaak aantoonbaar. Gezonde discussen kunnen echter prima met een paar van die wormen leven, hun afweersysteem is sterk genoeg om het aantal parasieten goed onder controle te houden. Het probleem begint pas als de leefomstandigheden achteruit gaan, bij wildvang gebeurt dit natuurlijk altijd want het is onmogelijk om in een aquarium hoe groot ook de omstandigheden in het Amazonegebied na te bootsen, nakweek reageren misschien niet zo snel als wildvang, ze zijn echter even gevoelig. Onder verminderde leefomstandigheden kan je onder meer overbelasting van het aquarium verstaan, maar ook onvoldoende waterverversing met als gevolg verhoogde nitraatwaardes of een te hoge bacteriële druk.Bij de discuskweek ligt het verhaal enigszins anders, de ouders hebben vaak een goed werkend afweersysteem wat tot gevolg heeft dat de trotse discuskweker nooit symptomen van een kieuwwormbesmetting gezien heeft. En toch als de jongen net een weekje rondzwemmen (of 2, dit kan wel verschillen) sterven ze ineens bij bosjes, ze hangen bovenin een hoek van de bak naar lucht te happen en als er niet ingegrepen wordt zal het merendeel snel sterven.Actie dus, en snel.

Er bestaan 2 families kieuwwormen waar we mee te maken kunnen krijgen, de familie gyrodactylus en de familie dactylogyrus. Gyrodactylus soorten zijn levendbarende wormen en makkelijk te bestrijden met bijv FMC, malachietgroen of chloramine-T, helaas zijn dit niet de door discusliefhebbers zo gevreesde kieuwwormen, deze vallen bijna altijd onder de familie dactylogyrus, en ze zijn een stuk moeilijker te bestrijden.

Om goed te begrijpen hoe ze te bestrijden is het handig om het een en ander over de voortplantingscyclus te weten.

Dactylogyrus-soorten zijn eierleggend, bij discus temperaturen (26-30 graden) duurt het 3 dagen tot de eieren uitkomen, na nog eens 8 dagen zijn de jongen wormen geslachtsrijp. Met andere woorden; na 11 dagen heb je dus de volgende generatie en begint de cyclus opnieuw. Het vervelende is dat de eieren niet door medicijnen bereikt kunnen worden, dit houdt in dat je dus minimaal 2 keer moet behandelen, en die tweede keer moet gebeuren voordat de jonge wormen geslachtsrijp zijn, dus binnen 8 dagen na de eerste behandeling.

Het is zaak een goede diagnose te stellen, en eigenlijk kan dat alleen maar onder de microscoop, dit is echter voor een hoop mensen haast niet te doen, goed observeren en nadenken is dan de enige optie.

Symptomen van een kieuwwormbesmetting zijn :

* Snel ademend aan de wateroppervlakte hangen
* Schuren langs objecten in het aquarium.
* Schuw en donker schrikachtig in een hoek of achter een stuk hout staan.
* Door 1 kieuw ademen of juist heel snel met beide kieuwen wijd opengespert.
* Door de bak schieten.
* Spugende bewegingen maken, alsof ze de kieuwworm uit willen spugen.

Er zijn a eigenlijk altijd wel een paar van deze symptomen aanwezig, worden er een paar gesignaleerd dan is de kans groot dat je inderdaad met kieuwwormen te maken hebt, een garantie is het echter niet. Daar heb je dus die microscoop voor nodig. Een paar andere ziekten met grotendeels de zelfde symptomen zijn onder andere bacteriële kieuwontsteking en gasblaasjesziekte.

Wilt U toch behandelen tegen kieuwwormen dan kan dat op de volgende manieren:

* Dactycid pro of dactycid, werkt prima, flesje moet verschrikkelijk goed geschud worden voor gebruik om het sediment in de fles los te maken.
* Lernex pro, eigenlijk voor de vijver, maar prima geschikt voor het bestrijden van kieuwwormen.
* Chloramine-T (Tosylchloramid-Natrium 3 H2O ) Let op: pH moet 7,3 of hoger zijn en er mag geen NH3 of NH4+ in het water aanwezig zijn,
* Praziquantel, in poedervorm of een kant en klaar vakhandelpreparaat (vernieuwde Dactycid)
* Masoten/neguvon (trichloorfon) geen favoriet van me wegens nogal grote giftigheid.
* Flubenol (Solubenol) of mebendazol, hoewel hiertegen wel resistentie bestaat, dus ook geen eerste keus.

Chloramine-T in feite een ontsmettingsmiddel (ook verkrijgbaar als Halamid wat 80% Chloramine-T bevat). Chloramine-T ( Halamid) kan prima gebruikt worden bij het bestrijden van: Kieuwwormen, bacteriële kieuwontsteking, bacteriële huidaandoeningen, witte stip en verschillende eencellige parasieten. Bij een onzekere diagnose zou je dus kunnen denken dat Chloramine-T een ideaal middel is aangezien het ook een heleboel andere problemen aanpakt. Er zijn echter nogal wat risico’s verbonden aan het gebruik van Chloramine-T.
Het kan erg agressief reageren bij een pH lager dan 7,3 of bij de aanwezigheid van Ammonia of Nitriet (NH4 of NO2).
Ook bij een aquarium met een slechte waterkwaliteit of een vervuild filter kunnen er gemakkelijk problemen ontstaan.
Ook kan het een aanslag zijn op uw planten, daardoor is het verstandig om dit middel alleen maar te gebruiken in kale bakken met een goedwerkend filter.

De dosering van Chloramine-T is 1,6 gram zuivere stof op 100 liter water (of 2 gram Halamid aangezien dit middel 80% Chloramine-T bevat).
Deze hoeveelheid dient zeer nauwkeurig afgewogen en gedoseerd te worden gezien de agressiviteit van het middel.
Ook hier geldt, zorg dat u thuis bent tijdens de behandeling zodat u bij problemen onmiddellijk een grote waterverversing kunt uitvoeren. Chloramine-T is een oxiderend middel, dat vrij snel afgebroken wordt in een aquariumomgeving, mochten er problemen ontstaan dan zal dit dan ook bijna altijd binnen aantal uur duidelijk zijn, gaat alles na 12 uur nog goed, dan kunt u er eigenlijk wel van uit gaan dat dat zo blijft.
Na 48 uur dient u 30 – 50% te verversen.

Voor alle behandelingen tegen kieuwwormen geldt (onafhankelijk van het gebruikte middel) dat ze herhaald moeten worden. Wanneer ze herhaald moeten worden is afhankelijk van de temperatuur. Bij een temperatuur van 27 graden is dat 8 dagen na het begin van de behandeling, bij 28 -29 garden is dat 7 dagen en bij 30 graden is dat 5 a 6 dagen dagen na het begin van de behandeling.

©Rob de Fouw – discusvissen.info